Kennis verdwijnt in rap tempo uit de bouwsector

Er liggen grote uitdagingen voor de bouwsector. Technologie ontwikkelt zich razendsnel, en de manier van werken zelf lijkt ook te veranderen.  De bouw bevindt zich op dit moment in hoogtijdagen, maar het gevaar ligt op de loer. Met aan de ene kant de stijgende vraag en aan de andere kant de uitstroom van ervaren babyboomers ontstaat er een gapend tekort aan personeel en kennis op de bouwplaats. Om de tekorten op te vangen komen veel buitenlandse krachten en jongeren aan het werk. Bij de buitenlandse krachten is moeizame communicatie een storende factor en bij de jongeren ontbreekt het aan essentiële kennis. 

Versplintering van kennis

Naast het tekort aan kennis op de bouwplaats is ook “de kennis” aan het versplinteren. Op een bouwplaats lopen nou eenmaal heel veel verschillende partijen rond . Vaak zijn dit zzp’ers die zich met één taak bezighouden. Vroeger zag je eigenlijk altijd maar één aannemer, die alles deed. Daar lag dan ook de projectcoördinatie, nu is dat voor hen veel lastiger. Het overzicht ontbreekt. Wat er dus gebeurt, is dat de adviseurs die taak gaan overnemen. Ze bemoeien zich niet alleen meer met de concept- en ontwikkelingsfase, maar worden als het ware de nieuwe uitvoerders op de bouwplaats. In de VS is dit al veel langer de norm en de verwachting is men in Nederland in de komende tien jaar ook meer met dat model gaan werken. maar dit kan betekenen dat de inhoudelijke kennis bij de opdrachtgevers verloren gaat.

Vaak is het al te laat

De wijze  waarop bouworganisaties hun kennis borgen wordt lang niet overal serieus aangepakt. Het verlies van expertise als een medewerker vertrekt is daarom voor veel bedrijven en instellingen een groot probleem. Het verlies wordt pas echt zichtbaar als de ervaren werknemer weg is. Kennis kun je natuurlijk deels schriftelijk vastleggen, maar ‘impliciete kennis’ is eigenlijk heel persoonsgebonden en moeilijk over te dragen. De mogelijkheid om te leren van oudere, meer ervaren werknemers is nu veel minder en hun vakmanschap gaat daardoor verloren. Ervaren krachten handelen vaker vanuit intuïtie, vanuit een soort onderbuikgevoel ontwikkeld door de jaren heen. De gevolgen voor het kennistekort in de bouw kunnen groot zijn als er niet proactief wordt gewerkt aan kennisbehoud. Wanneer je kennis kwijt raakt die in jaren is opgebouwd dan zal deze moeten worden ingekocht bij een externe partij.”

Liever video dan op papier

Oudere werknemers hebben doorgaans de meeste ervaring, en dat maakt het veiligstellen van kennis een bijkomend probleem van de vergrijzing. Wanneer deze mensen met pensioen gaan gaat hun kennis en ervaring verloren. Om deze kennis te behouden kun je deze opslaan in blogs, Vlogs, Micro instructies en databases om ze vervolgens weer over te dragen aan achterblijvende collega’s. Maar hoe organiseer je de kennisoverdracht? Volgens Madlogic zijn er meerdere manieren die werken. Ten eerste is er het mentorschap: koppel een ervaren kracht aan een jonge werknemer en laat diegene meelopen in de praktijk. Daarnaast is het vertellen van verhalen en deze op te nemen met gebruik van mobiele video “snapshots” een goede manier om impliciete kennis over te dragen. Het gebrek aan inzicht , kennis en vaardigheid bij jonge werknemers en buitenlandse vaklui neem je weg door te laten zien en te vertellen wat er in het verleden fout ging of wat beter had gekund. Hierdoor kunnen ze zich makkelijker inleven en zijn ze beter voorbereid op onverwachte omstandigheden.”

Madlogic biedt oplossingen op het gebied van kennisoverdracht, het visueel inzichtelijk maken van kennis en op het slimme en innovatieve manieren delen van de kennis. hoe up to date is jouw kennis over de toekomst van kennisdelen, daag jezelf uit in deze korte challenge: link


Thanh Ly